tabit
Twitter

TEK ÜRÜN TARIMININ ZORLUKLARI

Endüstriyel tarımın çevresel ve ekonomik maliyetleri arttıkça, ekolojik bir değişimi teşvik etme fırsatları da artıyor. Peru'daki avokado çiftçileri için bu bir patlama zamanı gibi görünüyor. Yurtdışında artan talebi karşılamak için üretimleri son on yılda altı kat arttı. Ancak görünüş aldatıcı olabilir.

Peru'nun başkenti Lima yakınlarındaki Güney Bilim Üniversitesi'nde (UCSUR) araştırmacı olan Brenton Ladd'e göre, bu ve diğer tek ürün yetiştiricileri şimdi artan enerji ve gübre maliyetleri ve pestisitlerin olumsuz etkileri konusunda artan kamu bilinci ile boğuşuyor. Tarımsal üretimin endüstriyel modeli daha az uygulanabilir görünmeye başladı.

Tarımda tek bir ürün yetiştirmek -monokültür- toplam maliyetleri düşürerek üretim artışını teşvik etme eğiliminde olmuştur. Ancak bu sözde ölçek ekonomileri, yoğun üretimden kaynaklanan çevresel tehditleri de beraberinde getirmiştir. Artık tek ürün yetiştiriciliği üreticiler için giderek daha fazla ekonomik risk oluşturuyor.

AB, hem büyük bir tarım pazarı hem de tarım da dahil olmak üzere ekonomik faaliyetlerin yeşillendirilmesi mücadelesinde bir lider olarak konumunu kullanarak, yeni politikalar ve araştırma girişimleri yoluyla her iki zorluk grubunun da üstesinden gelmektedir.

İşte bu noktada Peru avokadoları devreye giriyor ve AB'nin daha ekolojik bir tarıma geçişi teşvik etmedeki küresel etkisini ortaya koyuyor. Avokado, kıta genelinde tost üzerinde avokado servis eden şık kafelerin bolluğundan da anlaşılacağı üzere Avrupa'da gıda modası haline gelmiştir. Bu artan tüketici talebi, şu anda dünyanın en büyük üçüncü avokado üreticisi olan Peru'da üretimin artmasına yardımcı oldu. Küresel sıralamada sadece Meksika ve Kolombiya'nın gerisinde.

Peru'nun Pasifik Okyanusu kıyısındaki Ica eyaletinde bu artış, domatesten yaklaşık 10 kat daha fazla su gerektiren yoğun bir avokado monokültürü ile sonuçlandı. Eyalette ayrıca kış aylarında Avrupa'ya tedarik sağlamak için üzüm ve kuşkonmaz yetiştiriliyor. Hem üzüm hem de kuşkonmaz üretimi su açısından da yoğun olabiliyor.

AB, Peru'nun yanı sıra 10 Avrupa ülkesindeki tarım üreticilerinin sürdürülebilir ve karlı bir şekilde faaliyet göstermelerine yardımcı olacak araştırmalara fon sağlıyor. Bu, AB'nin 2030 biyoçeşitlilik ve Tarladan Sofraya hedeflerini ilerleten bir dizi Avrupa araştırma girişiminin bir parçasıdır. BioMonitor4CAP adı verilen proje, Kasım 2026'nın sonuna kadar dört yıl boyunca devam edecek. Temsil edilen Avrupa ülkeleri arasında Avusturya, Belçika, Çek Cumhuriyeti, Hollanda ve Polonya yer alıyor.

Araştırmacılar, sürdürülebilir tarıma geçişi hızlandırmak için gelişmiş biyoçeşitlilik izleme sistemleri tasarlıyor. Yoğun tarım doğal yaşam alanlarını tahrip ediyor ya da zarar veriyor, önemli miktarlarda sera gazı salıyor ve küresel ısınma hızlandıkça daha da değerli hale gelen su kaynaklarını tüketiyor.

AB'de 2021 yılında her 10 çiftlikten 1'i ekolojik uygulamaları takip ediyordu; bu oran on yıl önceki oranın neredeyse iki katıydı. Bu da giderek artan sayıda Avrupalı çiftçinin biyoçeşitliliği korumak için üzerine düşeni yaptığını gösteriyor. AB, 2030 yılına kadar organik tarımın payını en az %25'e çıkarma hedefi belirlemiştir. Avrupa'nın Ortak Tarım Politikası'nda (CAP) yapılan son değişiklikler bu hedefe daha da yaklaşılmasını sağlayacaktır.

2023'te yürürlüğe girecek olan yeni OTP kuralları, çevresel açıdan daha sürdürülebilir tarım yapılmasını gerektiriyor. Örneğin, AB çiftçilerine yapılan doğrudan ödemelerin en az dörtte birinin eko-sistemlere gitmesi gerekiyor. Buna ek olarak, daha büyük miktarda mali yardım daha küçük çiftliklere yönlendiriliyor.

Tarımsal işletmelerin büyüklüğü ekolojik özelliklerinin bir göstergesi olmasa da, birçok büyük çiftlik yoğun üretim yapmaktadır. Dünya genelindeki çiftliklerin sadece %1'ini oluşturmalarına rağmen, büyük çiftlikler tüm tarım arazilerinin tahmini %65'ini işgal etmektedir.

Almanya'daki Leibniz Biyoçeşitlilik Değişim Analizi Enstitüsü Biyoçeşitlilik İzleme Merkezi Başkanı Profesör Christoph Scherber'e göre, daha fazla biyoçeşitlilik kuraklıktan kaynaklanan işletme risklerini azaltabilir çünkü ürün çeşitliliği su ihtiyacını çeşitlendirir. Scherber, ürün çeşitliliğinin tarımsal üretimde genel bir artışa da yol açabileceğini söyledi.

BioMonitor4CAP'i koordine eden Scherber, "Tarımın biyoçeşitliliği destekleyebileceğini göstermek, aynı zamanda biyoçeşitliliğin kendisinin tarıma daha yüksek üretim getirebileceğini kabul etmek önemlidir" dedi. Proje, Avrupa ve Peru'daki 22 şirket, üniversite, tarımsal kuruluş ve diğer ortakları bir araya getiriyor.

Biyoçeşitliliğin izlenmesi zordur çünkü tek bir ana göstergeye indirgenemez. Dahası, bu çeşitlilik çeşitli seviyelerde ölçülebilir - ekosistem, türler ve hatta türler içinde genetik. Her biri metodik tanımlama gerektirir. Ekologlar, agronomistler, ornitologlar, toprak bilimciler ve biyokimyacılardan oluşan bir ekip, yaban hayatını izlemek için düşük maliyetli bir akustik izleme cihazı olan AudioMoth adlı mevcut bir teknolojiyi test ediyor.

Araştırmacılar ayrıca küçük canlılara zarar vermeyen bir model üreterek "halsizlik tuzağı" olarak bilinen bir böcek yakalayıcıyı geliştiriyorlar. Scherber, "Halsizlik tuzağı, genellikle böcekleri öldüren çadır benzeri bir böcek tuzağıdır" dedi. "Böceklerin uçup gitmeden önce sadece fotoğraflarının çekileceği bir tuzak geliştiriyoruz."

Ekip ayrıca kuş sayımı gibi geleneksel yaklaşımları da kullanıyor. Araştırmacılar bu izleme sistemlerini, beşi Bulgaristan, Finlandiya, Almanya, Portekiz ve Birleşik Krallık'ta olmak üzere 22 bölgeye yerleştiriyor. Her bir noktada, bölgedeki farklı tarımsal uygulamalara dayalı olarak türlerin ve habitatların çeşitliliğini değerlendirmek için birkaç bir kilometrelik kareye cihazlar yerleştiriliyor.

Peru'da UCSUR ve Agricola Chapi adlı yerel bir avokado, üzüm ve kuşkonmaz işletmesi projenin bir parçası. Bol suyla birlikte tozlaşmaya da ihtiyaç duyan avokado üretiminde karşılaşılan zorluklardan biri, sektörün hızlı büyümesi nedeniyle kiralanacak arı kovanı sıkıntısı. Agricola Chapi, kendi tozlaştırıcılarını korumak için, gerekli yaşam alanını ve gıdayı sağlamak üzere yerli bitkilerden oluşan ormanlık alanlar kuruyor. Bu, atık biyokütleden yapılan, karbon nötrlüğüne katkıda bulunan ve toprak kalitesini artıran biyokömür adı verilen odun kömürü benzeri bir ürünle yapılan kapsamlı bir denemeyi takip ediyor. UCSUR, Agricola Chapi tarafından genel geçişi kolaylaştırmak için çalışıyor.

UCSUR'dan Ladd, "BioMonitor4CAP, biyoçeşitliliği izlemek için en son teknolojilere yönelik ihtiyaçlarımızla mükemmel bir şekilde uyumlu" dedi. Sonuçların, CAP dahil olmak üzere, tarımda biyoçeşitliliği artıran diğer AB politikalarını beslemesi amaçlanıyor. Bu tür adımlar aynı zamanda AB'nin Avrupa'daki toprak ekosistemlerini ve tarıma sağladıkları hizmeti iyileştirme hedefini de destekleyecektir. Bol miktarda potansiyel BioMonitor4CAP araştırmacıları bir bakıma Dr. Laure Latruffe adlı bir Fransız araştırmacının yönetimindeki ekibin bıraktığı yerden devam ediyor. Fransız Ulusal Tarım, Gıda ve Çevre Araştırmaları Enstitüsü'nde (INRAE) çalışan Latruffe, Avrupa'da ekolojik tarımın genel beklentilerine ilişkin daha önceki bir projeyi yönetmişti.

Düşük Girdili Tarım ve Bölgeler'in kısaltması olan LIFT adı verilen proje, Nisan 2022'ye kadar dört yıl boyunca devam etti. Proje kapsamında 12 Avrupa ülkesinde 1.600'den fazla çiftçinin tarımsal uygulamaları incelenmiştir. Sonuçlar, "standart" veya ekolojik olmayan tarım uyguladığı tespit edilen tüm Avrupa çiftliklerinin organik, agroekoloji ve tarımsal ormancılığı içeren ekolojik uygulamaları benimseme konusunda "yüksek potansiyele" sahip olduğunu gösterdi.

Ancak INRAE'nin araştırma direktörü Latruffe, AB gıda tedarik zincirinde çiftçilerin ötesinde bir dizi aktörün geçişte rol oynaması gerektiğini söyledi. "Bu potansiyele ulaşabilmemiz için tüm değer zincirinin sürece dahil olması gerekiyor" dedi.

Latruffe'a göre gübre endüstrisi sentetik ürünlere alternatifler sunmalı, perakendeciler ise ekolojik ürünler sunmaya istekli olmalı. Latruffe ayrıca, hükümetlerin geçişin ilk aşamalarında gelirlerini korumak için çiftçileri desteklemesi ve tüketicilerin de alışılmadık şekillerdeki meyve ve sebzeler gibi standart dışı ürünleri satın almaya istekli olması gerektiğini söyledi. Latruffe'a göre, tarımda teknik, çevresel ve sosyal gelişmelere yol açabileceği için sayısız çiftçi bu değişimi yapmakla ilgileniyor. Latruffe, Avrupa çiftliklerini uygulamalarına göre sınıflandırmak ve çevresel, ekonomik ve sosyal performanslarını karşılaştırmak için bir araç geliştiren LIFT'in AB'nin tarımsal sürdürülebilirliği ölçme kabiliyetini arttıracağını söyledi.

Bu bağlamda LIFT, daha geniş veri toplama yoluyla AB'nin gıda sistemlerinin sürdürülebilirliğini geliştirmeyi amaçlayan yeni bir Avrupa yasasını destekliyor. Mevzuat, Çiftlik Sürdürülebilirlik Veri Ağı veya FSDN'yi kapsıyor ve Kasım 2023'te AB hükümetleri tarafından onaylandı.

phys.org
  • Site Yorumları
  • Facebook Yorumları Facebook Yorumları
Yeni yorum yaz
Henüz bir yorum yazılmadı. İlk yazan siz olabilirsiniz.