Tabit Akıllı Tarım Teknolojileri olarak çiftçiler her zaman hem tarımda hem de hayvancılıkta verim ve karlılığı artırmak üreticilere hayvancılık sektörünü yakından ilgilendiren eğitimlerle ve çiftçinin rahatlıkla kullanabileceği teknolojilerle desteklenmelidir görüşünü savunarak buna hizmet edecek işler yaptık, yapıyoruz, yapmaya devam edeceğiz. Hayvancılık maliyetlerinde gelir getirici çalışmalara imza atan Vodafone Akıllı Köy'de, hayvancılığa dair merak edilen konuları irdeleyip, üreticilere eğitimler düzenliyoruz. Her eğitimde farklı konulara yer veriyoruz. Ve her zaman dediğimiz gibi; unutulmamalıdır ki hayvan besleme de karlılık ve verimlilik doğru bilgileri paylaşmakla gerçekleşir.

Bu bilgi ve düşünce ışığında bu hafta; küçükbaş hayvancılıkta görülen başlıca hastalıklar ise şunlardır; Kelebek Hastalığı, Mastitis, Şarbon, Koyun Vebası, Çiçek Hastalığıdır.

1- Kelebek Hastalığı

Yaprak Kelebeği, Yılan Kelebeği ve Kum Kelebeği olarak da bilinen Kelebek Hastalığı, sulak ve rutubetli yerlerde çok görülür. Parazitler, karaciğerde safra kanallarına yerleşir.

Karaciğerde yaşayan kelebeklerin yumurtaları dışkı ile dışarı atılır. Bu yumurtalar, çeşme yalaklarında yaşayan sümüklü böcekler tarafından alındıklarında burada gelişerek dışarı çıkarlar. Bakteriler, otlara yapışır ve bu otları yiyen hayvanların karaciğerlerine giderek yerleşirler.

Belirtilerinde ise havaların soğuması bakım ve beslenme şartlarının kötüye gitmesi ile birlikte hayvanlarda hastalık belirtileri baş gösterir. Bitkinlik ve iştahsızlık görülen hayvanlar göğüslerinin üzerine yatmaya başlar.  Ölen hayvanların boşluklarında kanlı bir sıvı toplanmış olup karaciğer şişkin, kanlı ve gevrektir.

2- Mastitis

Süt kesen hastalığı olarak bilinen Mastitis, büyükbaş hayvanlarda olduğu gibi küçükbaş hayvanlarda da görülmektedir. Sağım hijyeni, barınak temizliği, meraların durumu gibi çevresel faktörler önemlidir.

Süt kesen hastalığı, koyun ve keçilerde sütün kesilmesi, göz korneasının iltihaplanması, perde inmesi, gibi belirtiler bulaşıcıdır. Mikrorganizma hasta hayvanların sütü ve gözyaşı ile ortaya çıkar ve sürüdeki diğer hayvanlara da bulaşır. Beden ısısının hafif yükselmesi ile başlayan hastalığın buluşma süresi 1-2 hafta aralığındadır. Meme, göz ve eklemelere yerleşirler.

Hastalığın ilerlediği durumlarda erkek ve dişi hayvanların gözlerinde hastalık belirtileri şekillenir. Gözler kızarmaya başlar ve iltihaplı akıntı oluşur. Hayvan kaşıntıdan dolayı gözlerini etrafa sürer. Bu gözlerinin yaralanmasına ve mikrobun yayılmasına sebep olur.

Hasta hayvanlar tozsuz ve temiz bir yere taşınır. Hasta hayvan sürüden ayrılarak ayrı bir yerde muhafaza edilmelidir. Ağıl ve ahırların zemini kuru, havalandırılabilir olmalıdır. Koyun ve keçiler, ineklerle birlikte tutulmamalı ve inekleri sağan kişi tarafından sağılmamalıdır.

Sağımı yapan kişilerinde temizliği önemlidir. Elleri hem sağımdan önce iyice sabunlanmalı, sağım kapıları temiz olmalıdır.

3- Şarbon

Dalak, kara çıban, kabarcık, kasap çıbanı olarak insanlara da buluşan bir hastalıktır.  Sıcak, rutubetli ve bataklık bölgelerde fazla görülür. Açlık, yorgunluk, aşırı soğuk ve sıcak, hijyensiz bakım ve beslenme bu hastalıkların görülmesine çıkmasına ve yayılmasına yardımcı olur.

Hayvanın halsizleşmesi, sendelemesi ve ayakta durmakta zorlanması, kasılmaların olması ve ateşinin yükselmesi başlıca belirtileri olup ölümle de sonuçlanabilir. Hastalık çok çabuk geliştiği için tedavisi zordur. Hayvanın hastalığa bulaşmaması için aşı yapılması gerekir. Hastalığın çıkışı meradan ise, hayvanlar meraya çıkarılmamalı. Şüpheli otlar, samanlar yakılır, yok edilir. Ölen hayvanlar ise derinliği 2 metre olan çukurlara gömülmeli kireçle kapatılmalıdır.

4- Koyun Vebası

Koyunlarda yüksek oranda ölümlerle sonuçlanan koyun vebası hastalığı, bulaşıcı bir hastalıktır. Hasta koyunların gözyaşı, burun akıntısı, öksürükle saçılan damlacıkları, salya ve dışkı ile bulaşır.  Hastalığın görülmesinin sebebi, sürüye hasta hayvan alınmasıdır.

Hayvanlarda iştahsızlık, gözlerde kızarıklık, gözyaşı ve burun akıntısı, dil ve damaklarda yaralar, ağızda salya akıntısı öksürük ve ishal görülür.  

Hastalığın bulaşma riski olan sağlam hayvanlara mücadele programı uygulanıp bu doğrultuda aşılama yapılmadır. Hastalığın yayılmaması için ihbarı mecburi bir hastalıktır.

5- Çiçek hastalığı

Koyunlarda yüksek ateş ve kılsız deri bölgelerinde kabarcıklar oluşturan bulaşıcı bir hastalıktır.  Hasta hayvanların çiçek yaralarından düşen parçalar ve öksürükle saçılan hastalık etkeni yemlikleri, eşyaları ve çevreyi bulaştırır.

Yüksek ateş, titreme, burun akıntısı, solunum artması çiçek hastalığının ilk belirtileri olarak görülmektedir.  Göz kapakları şişen hayvanların, kuyruk altı, karın ve bacak içerinde kırmızı yuvarlak lekeler oluşur. Sürüye yeni hayvan katılacağı zaman hayvan dikkatle muayene edilmelidir.  Koç katımından önce sürüye çiçek aşısı yaptırılmalıdır.