Twitter

DOMATES GÜVESİ (TUTA ABSOLUTA)

Domates Güvesi zararlısını ve alınacak önlemleri sizler için derledik.

Tanımı ve Yaşayışı

  • Ergin ince uzun vücutlu, 6-7 mm boydadır. Kanat açıklığı 10 mm'dir. Antenleri iplik şeklindedir. Grimsi kahverengi olan ön kanatları üzerinde irili ufaklı siyah noktalar bulunur.
  • Yumurta: 0.4 mm uzunluğunda, 0.2 mm genişliğinde silindirik, sarı renklidir.
  • Yumurtadan çıkan larvanın vücudu krem renkli, başı siyahtır.
  • Dört larva dönemi geçirir.
  • Olgunlaşan larvanın vücudu yeşile, başı kahverengiye döner.
  • Larvanın başının arkasında bulunan koyu renkli bant ayırt edici en önemli özelliğidir.
  • Larva dönemi 13-15 gün sürer. Dördüncü döneme doğru larvanın vücudunun üstü pembeleşir.
  • Pupa açık kahverenkli, 6 mm uzunluğundadır.
  • Pupa dönemi 9-11 gün sürer.
  • Erginler geceleri aktiftir, gündüzleri yaprakların arasında saklanırlar.
  • Yumurtalarını yaprak, tomurcuk, meyve, sap ve gövdeye bırakırlar.
  • Bir dişi yaşam süresince 120-260 adet yumurta bırakabilir.
  • Toprakta ya da yaprakta açılan galerilerin içinde pupa olur.
  • Çevre koşullarına bağlı olarak bir dölünü 29-38 günde tamamlar. Kışı yumurta, pupa veya ergin olarak geçirir. Zararlı, koşullar uygun olduğu sürece yılda 10-12 döl vermektedir.

Zarar Şekli:

  • Yumurtadan çıkan larva, bitkinin büyüme uçlarında, yaprak, meyve, sap ve gövdede galeriler açarak beslenir. Yaprakta açtığı galeriler, geniş şeffaf boşluklar şeklindedir. Bu galeriler daha sonra kahverengiye dönüşerek kurur.
  • Yaprakta ve meyvede açılan galerilerde zararlının siyah renkteki pislikleri dikkat çekicidir. Larvanın meyvede açtığı galerilerin görüntüsü düzensizdir, galeriler meyvenin her tarafında görülebilir.
  • Domates meyvesinin her döneminde zarar yapabilir. Meyvede açılan galerilere mikroorganizmaların yerleşmesiyle çürümeler meydana gelir.
  • Domates Güvesi zararı bazen patates güvesi ile çoğunlukla yeşilkurt zararı ile karıştırılmaktadır. Zarar şekli kabaca benzerlikler gösterse de kolaylıkla birbirinden farklı olduğu anlaşılacaktır.
  • Çiftçilerimiz yeşilkurt zararını çoğu zaman önemsemediğinden mücadele yapmamakta, zarar birbirine karıştırıldığından fark edilebilir seviyeye ulaştığında mücadele iyice zorlaşmaktadır. Yeşilkurt domates güvesine göre daha iri yapılı olup, meyve üzerinde meydana getirdiği zarar büyük yenikler şeklinde belirgin olup açtığı delikler daha büyüktür. Domates Güvesi zararı ise kabuk altına yakın etli kısımda beslenmekte ve açtığı delikler daha küçük çaplıdır.
  • Daha çok olgunlaşmamış domates meyvelerini tercih eder. Yoğun popülasyonlarda domateste % 100'lere varan ürün kayıplarına neden olabilir.

Zararlı Olduğu Bitkiler:

  • Ana konukçusu domatestir. Domates güvesinin beslenmede tercih ettiği bitki domatestir. Patlıcangiller familyası bitkilerinden patates, patlıcan, biber, pepino ile bazı çiçeklerde de beslenebilir. Ayrıca yabani patlıcangillerden it üzümü ve şeytan elması isimli pıtrakta da beslenir.
  • Zararlı, bulaşık domates meyveleri, domates fideleri, taşıma materyalleri (kasa, kutu vb) ve nakliye araçları ile taşınabilir.

Mücadele Yöntemleri:

1. Kültürel Önlemler;

  • Fidelerin zararlı ile bulaşık olmamasına özen gösterilmeli,
  • Zararlı ile bulaşık yaprak, meyve ve bitkilerin üretim alanından uzaklaştırılıp imha edilmeli.
  • Üretim alanı ve çevresinde zararlıya konukçuluk edebilecek yabancıotlarla mücadele edilmeli,
  • Hasat sonrası tarlada kalan zararlı ile bulaşık bitki artıkları imha edilmeli,
  • Ürün münavebesi (Solanaceae familyasına bağlı olmayan ürünlerin yetiştirilmesi),
  • Hasattan sonra derin sürüm yapılmalı,
  • Yetiştirme tekniğine uygun gübreleme ve Sulama yapılmalı,
  • Seradaki giriş ve havalandırma açıklıkları zararlının giremeyeceği incelikteki tül ile kapatılmalıdır.

2. Biyolojik Mücadele:

  • Doğal düşmanlardan Nesidiocoris tenuis, Ülkemizde birçok bölgede saptanmıştır. Domates güvesine karşı ticari olarak da ruhsatlı olan bu predatör zararlının yumurta ve larva dönemleri ile beslenmektedir.
  • Örtüaltı yetiştiricilikte biyolojik mücadele kapsamında yumurta parazitoiti Trichogramma evanescens ve avcı böcek N. tenuis birlikte salınmalıdır. Seralarda feromon tuzaklarda Domates güvesi ilk görüldüğünde Nesidiocorus tenuis, Macrolophus caliginosus gibi faydalı böcekler 0,5 adet faydalı böcek/m2 olacak şekilde salım yapılmalıdır. Yoğunluk arttıkça faydalı böcek salımına etiketinde tavsiye edildiği uygulama dozunda devam edilir.
  • Nesidiocorus tenuis ve Macrolophus caliginosus Ege ve Akdeniz Bölgesi'nde bulunmaktadır. Yayılması ve etkinliğinin arttırılması için bu böcekler korunmalıdır. Sözü edilen faydalı böcekler Domates güvesi'nin bulunduğu alanlara salınmalıdır. Bu faydalı böcekler Domates güvesi'nin bulunmadığı durumlarda bitki ile beslendikleri için salım yapılırken bu husus dikkate alınmalıdır.

3. Biyoteknik Yöntemler:

  • Domates güvesine karşı kitle halinde yakalama yönteminde örtüaltında, feromon+su tuzakları ya da ışık+feromon+su tuzakları, açık alanda delta tipi feromon tuzak ve feromon+su tuzakları kullanılabilir.
  • Kitle halinde yakalama feromon tuzaklarının kullanıldığı seraların zararlının girişini önlemek amacıyla havalandırma açıklıklarının tül ile kapalı ve çift kapılı olması zorunludur.

Zararlının Tuzakla Tespiti ve İzlenmesi:

  • Tohum ekiminden önce zararlının bulunup bulunmadığını belirlemek için fideliklerde; 1 adet/da, üretim alanındaki varlığının belirlenmesi ve populasyonun izlenmesi için seralarda 1 adet/da ve tarlada 1-2 tuzak/ha delta tipi tuzak asılır. Tuzaklar bitkiden 1 m yükseklikte olmalı ve haftada iki kez kontrol edilmelidir. Tuzakta ilk kelebek görüldüğünde seralarda ve tarlada kitle yakalama yöntemi uygulanır.

Zararlının Tuzakla Kitle Yakalama Yöntemi:

  • Zararlının mücadelesi için serada ve tarlada feromon kapsülü ve su tuzağı birlikte kullanılır. Tuzaklar, eşit aralıklar ile yerden 20-30 cm yüksekliğe yerleştirilir. Tuzaktaki su azaldığında su ilave edilmelidir. Tuzaklar serada 2-4 adet/da, tarlada ise 4-6 adet/da olacak şekilde ruhsatında tavsiye edildiği şekilde yerleştirilir. Su tuzağına düşen kelebeğin kurtulmaması için suyun içine deterjan veya su üzerinde ince bir film tabakası oluşturacak kadar sıvı yağ ilave edilmelidir. Tuzaklar kirlendikçe temizlenmeli, su azaldıkça ilave edilmeli ve üretim sezonu süresince kullanılmalıdır.

4. Kimyasal Mücadele:

  • Kimyasal mücadelede domates güvesinin ergin çıkışını saptamak için üretim sezonunun başlangıcından itibaren tarlada ve serada eşeysel çekici tuzaklar kullanılır. Tuzaklar haftada bir kontrol edilir ve tuzakta ilk kelebek görüldüğünde üretim alanının büyüklüğüne göre en az 100 bitki kontrol edilerek, bitkinin çiçek, yaprak, sap ve sürgünlerinde, yumurta ve tırtıl aranır. 100 bitkiden 3'ü yumurta ve tırtıl ile bulaşık ise mücadeleye karar verilir.
  • İlaçlamadan 5 ila 6 gün sonra bitkiler tekrar kontrol edilir. Bitkinin her tarafı ilaçla kaplanacak şekilde uygulama yapılır. Gerekirse ilaçlama tekrarlanabilir.

 

ÖNEMLİ: Kimyasal Mücadelede Kullanılacak İlaçlar ve Dozları: İl/ilçe Müdürlükleri ve reçete yazma yetkisi bulunan kişilerce belirlenmelidir.

 

  • Site Yorumları
  • Facebook Yorumları Facebook Yorumları
Yeni yorum yaz
Henüz bir yorum yazılmadı. İlk yazan siz olabilirsiniz.